Test Title

Test Title

    JIDUda kichik davlatlar uchun sun’iy intellektni boshqarish masalalariga bag‘ishlangan mahorat darsi o‘tkazildi

    JIDUda kichik davlatlar uchun sun’iy intellektni boshqarish masalalariga bag‘ishlangan mahorat darsi o‘tkazildi

    2026-yil 20-noyabr kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida (JIDU) Siyosatshunoslik yo‘nalishining 3-bosqich talabalari uchun “Qoidalarni o‘rgan, strategiyalarni bahola, qaror qabul qil: kichik davlatlar uchun sun’iy intellektni boshqarish” mavzusida mahorat darsi tashkil etildi. Mahorat darsini xalqaro munosabatlar, sun’iy intellektni boshqarish va raqamli siyosat bo‘yicha tadqiqotchi, Buyuk Britaniyaning York universitetida PhD ilmiy darajasini olgan, Markaziy Osiyo tadqiqotlari bo‘yicha Oxus jamiyatining Uzbekistan Futures Programme dasturi ishtirokchisi doktor Dilafroz Gulomova olib bordi. Taklif etilgan ekspertni Siyosatshunoslik kafedrasi o‘qituvchisi Kamronbek Davlatov kutib oldi va uchrashuvga moderatorlik qildi. Mahorat darsida xalqaro tashkilotlar va yetakchi davlatlarning sun’iy intellektni global boshqarish tizimini shakllantirishdagi o‘rni, shuningdek, Yevropa Ittifoqining sun’iy intellekt to‘g‘risidagi qonuni (EU AI Act), YUNESKOning sun’iy intellekt etikasi bo‘yicha tavsiyanomasi va Bletchli deklaratsiyasi kabi muhim xalqaro hujjatlar muhokama qilindi. Ayniqsa, O‘zbekiston kabi kichik davlatlarning sun’iy intellektni xalqaro boshqarish jarayonlaridagi strategik imkoniyatlari va duch kelayotgan muammolariga alohida e’tibor qaratildi. Interaktiv muhokamalar, xalqaro hujjatlar tahlili va siyosiy qarorlar qabul qilish jarayonini modellashtirish orqali talabalar sun’iy intellektni boshqarishga oid turli yondashuvlarni baholadilar hamda O‘zbekiston uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqdilar. Bu jarayon ularning tahliliy fikrlash va qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qildi.

    Siyosiy partiyalar faoliyatini o‘rganish va saylovoldi manifestlarini ishlab chiqish doirasida amaliy tashrif tashkil etildi

    Siyosiy partiyalar faoliyatini o‘rganish va saylovoldi manifestlarini ishlab chiqish doirasida amaliy tashrif tashkil etildi

    Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Xalqaro munosabatlar fakulteti talabalari uchun “Siyosatshunoslik” fani doirasida “Siyosatshunoslik” kafedrasi shogird-o‘qituvchisi Sh.Akromova tashabbusi bilan “Milliy tiklanish” demokratik partiyasiga o‘quv-amaliy tashrif tashkil etildi. Tashrif davomida partiya vakili Nurbek Abdulkasimov talabalarni partiyaning faoliyati va asosiy yo‘nalishlari bilan tanishtirdi. Tashrifdan ko‘zlangan asosiy maqsad talabalarning siyosiy partiyalar faoliyati, ularning dasturiy maqsad va vazifalari, saylovoldi dasturlari hamda mamlakat siyosiy tizimidagi o‘rni haqidagi nazariy bilimlarini amaliy ma’lumotlar bilan boyitishdan iborat bo‘ldi. Mazkur mashg‘ulot doirasida talabalarga siyosiy partiyalarning tashkil topish tarixi, faoliyat yo‘nalishlari, mafkuraviy asoslari, saylov jarayonlaridagi ishtiroki hamda saylovoldi manifestlarini ishlab chiqish mexanizmlari bilan yaqindan tanishish imkoniyati yaratildi. Xususan, “Milliy tiklanish” demokratik partiyasining dasturiy ustuvorliklari, siyosiy tashabbuslari va saylovoldi faoliyati yuzasidan ma’lumotlar taqdim etildi. Amaliy mashg‘ulotning muhim qismi sifatida talabalar oldiga siyosiy partiyalarning saylovoldi manifestlarini shakllantirish vazifasi qo‘yilgan bo‘lib, tashrif davomida ushbu topshiriqni bajarish uchun zarur bo‘lgan amaliy bilim va ma’lumotlarni to‘plashga alohida e’tibor qaratildi. Talabalar partiya dasturlarining mazmuni, saylovoldi va’dalarining shakllantirilishi, ustuvor siyosiy yo‘nalishlarni belgilash hamda ularni aniq taklif va tashabbuslar ko‘rinishida ifodalash jarayonlari bilan tanishdilar. Uchrashuv davomida talabalar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga javob olib, siyosiy partiyalarning jamiyat va davlat boshqaruvidagi o‘rni, saylov jarayonlari hamda partiyaviy raqobat yuzasidan fikr almashdilar. Mazkur tashrif ularning siyosiy jarayonlarni tahlil qilish, saylovoldi manifestlarini ishlab chiqish va siyosiy takliflarni shakllantirish borasidagi amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qildi.

    JIDU talabalari mediaekspert bilan siyosat va jurnalistika masalalarini muhokama qildi

    JIDU talabalari mediaekspert bilan siyosat va jurnalistika masalalarini muhokama qildi

    19-noyabr kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida “Siyosat va OAV” fani doirasida O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi prezidentining matbuot kotibi — axborot siyosati masalalari bo‘yicha maslahatchisi Sevara O‘rinboyeva bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Unda “Siyosatshunoslik” va “Xalqaro munosabatlar” ta’lim yo‘nalishlarining ikkinchi bosqich talabalari ishtirok etdi. Muloqot davomida O‘zbekistonda davlat axborot siyosatining rivojlanishi, siyosiy jurnalistikaning o‘ziga xos jihatlari, davlat idoralari faoliyatida ochiqlik va shaffoflikni ta’minlash masalalari muhokama qilindi. Shuningdek, jamoatchilik bilan aloqalar (PR) xizmatlarining o‘rni, huquqiy jurnalistika, axborotning xolisligi hamda aholining huquqiy va mediasavodxonligini oshirish mavzulariga e’tibor qaratildi. Sevara O‘rinboyeva ommaviy axborot vositalari va davlat axborot xizmatlaridagi ko‘p yillik kasbiy tajribasiga tayangan holda sohaning amaliy jihatlari haqida ma’lumot berdi hamda talabalarni qiziqtirgan savollarga javob berdi. Ma’lumot o‘rnida: Sevara O‘rinboyeva qator nufuzli ommaviy axborot vositalarida faoliyat yuritgan. 2018–2024-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida axborot xizmati va jamoatchilik bilan aloqalar yo‘nalishida rahbarlik lavozimlarida ishlagan. Uchrashuv bo‘lajak siyosatshunos va diplomatlar uchun soha mutaxassisining amaliy tajribasi bilan yaqindan tanishish, siyosat va media o‘rtasidagi munosabatlar haqidagi bilimlarini boyitish imkonini berdi.

    JIDU va Asia Alliance Bank hamkorligida talabalar uchun haq to‘lanadigan amaliyot dasturiga saralash o‘tkazildi

    JIDU va Asia Alliance Bank hamkorligida talabalar uchun haq to‘lanadigan amaliyot dasturiga saralash o‘tkazildi

    2026-yil 20-noyabr kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Karyera markazi Asia Alliance Bank bilan hamkorlikda bitiruvchi bosqich talabalari uchun bankda haq to‘lanadigan amaliyot dasturida ishtirok etish imkoniyatini taqdim etishga qaratilgan ikki bosqichli saralash jarayonini tashkil etdi. Mazkur tashabbus talabalarning nazariy bilimlarini amaliyot bilan mustahkamlash, ularning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish hamda moliya-bank sohasida dastlabki ish tajribasini orttirishlariga ko‘maklashishga qaratildi. Saralash jarayoni ikki bosqichda amalga oshirildi: Birinchi bosqichda nomzodlar bilim darajasi, tahliliy fikrlash qobiliyati va kasbiy faoliyat uchun zarur kompetensiyalarini baholashga qaratilgan yozma test sinovidan o‘tdilar. Ikkinchi bosqichda test natijalariga ko‘ra muvaffaqiyatli saralangan talabalar Asia Alliance Bank vakillari bilan individual suhbatlarda ishtirok etdilar. Suhbatlar davomida nomzodlarning kasbiy qiziqishlari, motivatsiyasi, muloqot ko‘nikmalari va bank sohasida faoliyat yuritishga tayyorgarligi baholandi. Saralash bosqichlaridan muvaffaqiyatli o‘tgan talabalarga Asia Alliance Bankda haq to‘lanadigan amaliyot o‘tash imkoniyati taqdim etildi. Ushbu dastur yosh mutaxassislarga bank faoliyatining amaliy jihatlari bilan yaqindan tanishish, professional muhitda tajriba orttirish hamda kelgusidagi karyerasi uchun muhim ko‘nikmalarni shakllantirish imkonini beradi. Mazkur hamkorlik JIDUning ish beruvchilar bilan aloqalarini mustahkamlash, talabalar bandligini qo‘llab-quvvatlash hamda ta’lim va mehnat bozori o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni ta’minlash borasidagi sa’y-harakatlarining navbatdagi amaliy ifodasidir.

    JIDUda Moliyaviy xavfsizlik klubi o‘z faoliyatini boshladi

    JIDUda Moliyaviy xavfsizlik klubi o‘z faoliyatini boshladi

    2026-yil 18-noyabr kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida Xalqaro huquq va ommaviy-huquqiy fanlar kafedrasi o‘qituvchisi Naubaxar Baxadir qizi Uzakbayeva rahbarligida tashkil etilgan Moliyaviy xavfsizlik klubining tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Mazkur tashabbus talabalarning moliyaviy xavfsizlik sohasidagi bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirish, ularning kasbiy salohiyatini oshirish hamda ushbu yo‘nalishdagi ilmiy-amaliy faoliyatini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan. Klubga a’zo bo‘lish uchun e’lon qilingan so‘rovnomada 90 nafardan ortiq talaba ishtirok etdi. Dastlabki uchrashuvda esa “Xalqaro iqtisodiy munosabatlar”, “Xalqaro munosabatlar” va “Xalqaro huquq” ta’lim yo‘nalishlaridan 50 nafardan ziyod talaba qatnashdi. Ochilish marosimida Xalqaro huquq fakulteti dekani Serikbek Alpamisovich Muratayev, Yoshlar salohiyatini rivojlantirish ofisi boshlig‘i Farrux Muzaffarovich Tashev, Xalqaro huquq va ommaviy-huquqiy fanlar kafedrasi mudiri Nargiza Rashitovna Kadirova, shuningdek, universitet professor-o‘qituvchilari va koordinatorlari ishtirok etdi. Tadbir davomida klub rahbari Naubaxar Uzakbayeva ishtirokchilarni klub ustavi, maqsad va vazifalari, asosiy faoliyat yo‘nalishlari hamda joriy o‘quv yiliga mo‘ljallangan ish rejasi bilan tanishtirdi. Ta’kidlanganidek, klub faoliyati talabalarning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish, moliyaviy monitoring, moliyaviy savodxonlik hamda zamonaviy moliyaviy tahdidlarning oldini olish bo‘yicha bilimlarini mustahkamlashga yo‘naltirilgan. Klubning yillik ish rejasi doirasida bank-moliya muassasalari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar va xorijiy oliy ta’lim muassasalari mutaxassislari ishtirokida mahorat darslari, amaliy uchrashuvlar hamda bilim almashish tadbirlarini tashkil etish nazarda tutilgan. Shuningdek, talabalarni Xalqaro moliyaviy xavfsizlik olimpiadasiga tayyorlash klub faoliyatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilangan. Uchrashuv davomida mazkur olimpiada finalchisi Asilbek Aliyev o‘z tajribasi bilan o‘rtoqlashdi. U olimpiadaning asosiy bosqichlari, tayyorgarlik jarayoni va ishtirok etish imkoniyatlari haqida ma’lumot berib, olimpiada hamda safar davomida olingan videolavhalarni namoyish etdi. Tadbir yakunida talabalar klub faoliyatiga oid o‘zlarini qiziqtirgan savollarni berib, batafsil javob oldilar. Uchrashuv ishtirokchilari klub tashabbuslariga katta qiziqish bildirib, a’zolik uchun arizalar topshirdilar. Moliyaviy xavfsizlik klubining tashkil etilishi universitetda talabalarning amaliy bilimlarini kengaytirish, moliyaviy-huquqiy savodxonligini oshirish hamda soha mutaxassislari bilan hamkorlik aloqalarini mustahkamlash yo‘lidagi muhim tashabbuslardan biridir. Mazkur tashabbus BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlari bilan hamohangdir. Xususan, 16-BRM — “Tinchlik, adolat va samarali institutlar”ning 16.4-vazifasi doirasida noqonuniy moliyaviy oqimlarni qisqartirishga qaratilgan bilim va ko‘nikmalarni shakllantirishga xizmat qiladi. Shuningdek, 4-BRM — “Sifatli ta’lim”ning 4.4-vazifasiga muvofiq talabalarning kasbiy kompetensiyalari va moliyaviy savodxonligini rivojlantirishga hissa qo‘shadi. Davlat organlari, bank-moliya muassasalari va xorijiy universitetlar bilan hamkorlikni kengaytirish esa 17-BRM — “Barqaror rivojlanish yo‘lida hamkorlik” maqsadlariga mos keladi.

    JIDUda O‘zbekistonning JSTga a’zolik jarayonida bojxona qonunchiligini xalqaro standartlarga moslashtirish masalalariga bag’ishlangan davra suhbati bo‘lib o‘tdi

    JIDUda O‘zbekistonning JSTga a’zolik jarayonida bojxona qonunchiligini xalqaro standartlarga moslashtirish masalalariga bag’ishlangan davra suhbati bo‘lib o‘tdi

    2026-yil 18-noyabr kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Xalqaro huquq va ommaviy huquq fanlari kafedrasi katta o’qituvchisi D.Soliyev tashabbusi bilan “Bojxona huquqi” fani doirasida “O’zbekistonning JSTga a’zolik jarayonida bojxona qonunchiligini xalqaro standartlarga moslashtirish” mavzusida talabalar bilan davra suhbati tashkil etildi. Tadbirda kafedra professor-o’qituvchilari hamda universitet talabalari ishtirok etdi. Davra suhbati davomida Jahon savdo tashkilotiga a’zolik jarayonining hozirgi bosqichi va JST doirasidagi bojxona bilan bog’liq asosiy bitimlar muhokama qilindi. Jumladan, Tarif va savdo bo’yicha bosh bitimning (GATT) VII moddasi va Bojxona qiymatini baholash to’g’risidagi bitim, Savdoni osonlashtirish to’g’risidagi bitim, Kelib chiqish qoidalari to’g’risidagi bitim hamda intellektual mulk huquqlarini chegarada himoya qilish choralari ko’rib chiqildi. Shuningdek, O’zbekiston Respublikasi Bojxona kodeksi normalarini xalqaro talablarga moslashtirish masalalariga alohida e’tibor qaratildi. 2026-yil iyul holatiga ko’ra, O’zbekistonning JSTga a’zo bo’lishi bo’yicha Ishchi guruhning 13 ta yig’ilishi o’tkazilganligi, mart oyidan buyon O’zbekiston JST qoidalariga muvofiqlashtirish maqsadida 190 ta normativ-huquqiy hujjatni qabul qilganligi, mamlakat 31 ta ikki tomonlama bozorga kirish kelishuvini imzolaganligi ta’kidlandi. Bojxona tartib-taomillarining shaffof, bashorat qilinadigan va soddalashtirilgan bo’lishi tashqi savdo hajmini oshirish va eksport salohiyatini kengaytirishning muhim sharti hisoblanadi. Shu sababli bu masala 8-maqsad — “Munosib mehnat va iqtisodiy o’sish” (BRM – 8) bilan uzviy bog’liqdir. Davra suhbatining muhim jihati talabalarning faol ishtiroki bilan belgilanadi. Ular xalqaro savdo huquqi normalarini milliy qonunchilik bilan qiyosiy tahlil qildilar, JSTga a’zolikning milliy iqtisodiyot va bojxona tizimiga ta’siri yuzasidan o’z fikr-mulohazalarini bildirdilar, munozara va savol-javoblarda qatnashdilar. Bunday interaktiv shakl talabalarda xalqaro shartnomalarni sharhlash, huquqiy muammolarni tahlil qilish va o’z nuqtai nazarini asoslab berish ko’nikmalarini shakllantiradi. Bu esa sifatli ta’limni ta’minlash orqali 4-maqsad — “Sifatli ta’lim” (BRM – 4) ga erishishga xizmat qiladi. Bojxona organlari faoliyatida qonuniylik, shaffoflik va hisobdorlik tamoyillarini mustahkamlash, bojxona tartib-taomillarini raqamlashtirish orqali korrupsiya xavfini kamaytirish 16-maqsad — “Tinchlik, adolat va samarali institutlar” (BRM – 16) ni amalga oshirishda muhim o’rin tutadi. Shu bilan birga, O’zbekistonning JST doirasidagi universal, qoidalarga asoslangan, ochiq va kamsitishlarga yo’l qo’ymaydigan ko’p tomonlama savdo tizimiga integratsiyalashuvi 17-maqsad — “Maqsadlar yo’lida hamkorlik” (BRM – 17) ni amalga oshirishga bevosita hissa qo’shadi.

    JIDUda Yevroosiyo iqtisodiy komissiyasining integratsiya va makroiqtisodiyot bo‘yicha vaziri bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi

    JIDUda Yevroosiyo iqtisodiy komissiyasining integratsiya va makroiqtisodiyot bo‘yicha vaziri bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi

    2026-yil 18-noyabr kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida Yevroosiyo iqtisodiy komissiyasi Hay’ati a’zosi (integratsiya va makroiqtisodiyot bo‘yicha vazir) Daniyar Sharshenbekovich Imanaliyev bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Tadbir doirasida faxriy mehmon “Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi va O‘zbekiston uchun yangi imkoniyatlar” mavzusida taqdimot o‘tkazib, zamonaviy integratsiya jarayonlari, savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish hamda O‘zbekistonning Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi (YEOII) davlatlari bilan hamkorlik istiqbollariga to‘xtaldi. O‘z ma’ruzasida Daniyar Imanaliyev YEOIIning shakllanishi va rivojlanish bosqichlari, institutsional tuzilmasi, iqtisodiy integratsiya mexanizmlari hamda Yevroosiyo iqtisodiy komissiyasi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari haqida batafsil ma’lumot berdi. O‘zbekistonning YEOII huzuridagi kuzatuvchi davlat maqomi va o‘zaro manfaatli iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish imkoniyatlariga alohida e’tibor qaratildi. Ma’ruzaning muhim yo‘nalishlaridan biri O‘zbekiston va YEOII davlatlari o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy hamkorlik dinamikasi bo‘ldi. Taqdimotda qayd etilishicha, O‘zbekiston MDH mamlakatlari orasida Ittifoqning eng yirik savdo hamkori hisoblanadi. 2020–2025-yillarda o‘zaro savdo aylanmasi qariyb ikki baravarga oshgan bo‘lsa, 2026-yilning yanvar–sentabr oylarida uning hajmi 15,8 milliard AQSh dollariga yetib, 22,7 foizlik o‘sishni qayd etdi. Shuningdek, taqdimot davomida sanoat kooperatsiyasini rivojlantirish, bojxona va texnik jihatdan tartibga solish tizimlarini takomillashtirish, savdo jarayonlarini raqamlashtirish hamda zamonaviy transport-logistika yo‘laklarini shakllantirish kabi istiqbolli hamkorlik yo‘nalishlari muhokama qilindi. Raqamli texnologiyalarni joriy etish, elektron tijoratni rivojlantirish, bojxona organlari o‘rtasida ma’lumotlar almashinuvini kengaytirish, shuningdek, iqtisodiy jarayonlarda innovatsion yechimlar va sun’iy intellekt imkoniyatlaridan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Uchrashuv Yevroosiyo iqtisodiy integratsiyasining dolzarb tendensiyalari bilan yaqindan tanishish uchun muhim muloqot maydoni bo‘lib xizmat qildi. Tadbir O‘zbekistonning mintaqaviy iqtisodiy jarayonlardagi o‘rni hamda YEOII davlatlari bilan hamkorlikni rivojlantirish istiqbollarini chuqurroq anglash imkonini berdi. Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida bunday tadbirlarning tashkil etilishi akademik muloqotni kengaytirish, xalqaro institutlar bilan hamkorlikni mustahkamlash hamda xalqaro iqtisodiyot, mintaqaviy integratsiya va iqtisodiy diplomatiya masalalariga bo‘lgan qiziqishni oshirishga xizmat qiladi.

    Davlat bayrogʻi kuniga bagʻishlangan siyosiy-maʼrifiy tadbir boʻlib oʻtdi

    Davlat bayrogʻi kuniga bagʻishlangan siyosiy-maʼrifiy tadbir boʻlib oʻtdi

    Joriy yilning 18-noyabr kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida “18-noyabr – Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bayrogʻi qabul qilingan kun” munosabati bilan siyosiy-maʼrifiy tadbir boʻlib oʻtdi. Tadbirda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati Muhammadjon Sheraliyevich Valiyev hamda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzolari Dadaxon Muhammadiyev va Lola Joʻrayeva ishtirok etdi. Tadbirni universitetning yoshlar masalalari va maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha birinchi prorektori Oydin Sultonaliyevna Mannopova ochib berdi. U Davlat bayrogʻi mamlakatimiz mustaqilligi, suvereniteti va xalqimiz birligining muqaddas ramzi ekanini taʼkidladi. Shuningdek, tadbirda “Siyosatshunoslik” kafedrasi professori Qodir Asadovich Djoʻrayev soʻzga chiqdi. U oʻz nutqida Davlat bayrogʻining milliy davlatchiligimiz tarixidagi oʻrni, uning milliy oʻzlikni anglash va fuqarolar birligini mustahkamlashdagi ahamiyati haqida soʻz yuritdi. Tadbir davomida mehmonlar talabalarga Davlat bayrogʻining 1991-yil 18-noyabrda qabul qilinishi tarixi, undagi ranglar va ramzlarning maʼnosi haqida soʻzlab berdi. Yoshlarni davlat ramzlariga hurmat, Vatanga sadoqat va fuqarolik masʼuliyati ruhida tarbiyalash muhimligi alohida qayd etildi. Yozuvchilar Vatan va bayroq mavzusidagi ijod namunalari bilan talabalarni tanishtirdi. Tadbir talabalarning faol ishtiroki va samimiy muloqot ruhida oʻtdi. Bu yoshlarning vatanparvarlik tuygʻusini yanada mustahkamlashga xizmat qildi.