Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida talabalarning Sharqiy Osiyo mamlakatlari an’analari, san’ati va ma’naviy merosi haqidagi bilimlarini kengaytirishga qaratilgan madaniy-ma’rifiy tadbirlar o‘tkazildi. Shu kuni universitetda Yaponiyaning an’anaviy va zamonaviy san’atiga bag‘ishlangan “Ipak va siyoh” festivali bo‘lib o‘tdi. Tadbir dasturi yapon estetikasi – an’anaviy kimono libosining nafisligi va syodo xattotlik san’atining ikki muhim yo‘nalishiga bag‘ishlandi. Ishtirokchilar va mehmonlar yapon madaniyati bilan yaqindan tanishib, an’anaviy yozgi kimonolarni kiyib ko‘rishdi, shuningdek, xattotlik bo‘yicha mahorat darsida qatnashish imkoniyatiga ega bo‘ldilar. Usta rahbarligida talabalar yapon xattotlik san’atiga xos bo‘lgan ruh va mo‘yqalam uyg‘unligi muhitiga sho‘ng‘igan holda, tarjimada “bahor” ma’nosini anglatuvchi “Xaru” iyeroglifini yozdilar. Tadbirda faxriy mehmonlar, jumladan, Yaponiya xalqaro hamkorlik agentligi (JICA) vakillari ishtirok etdi. Shuningdek, JIDUda Sharq tillari kafedrasi xitoy tili o‘qituvchilari tomonidan “Xitoy madaniyatiga sayohat” nomli madaniy-ma’rifiy tadbir ham tashkil etildi. Dastur doirasida ishtirokchilar Pekin operasi niqoblarining ramziy ma’nolari, xitoy xattotligi asoslari, milliy stol o‘yinlari hamda an’anaviy xitoy chiroqlarini yasashning qadimiy usullari bilan tanishdilar. Interfaol mashg‘ulotlar talabalarga nafaqat yangi bilimlar olish, balki Xitoyning boy madaniy merosiga amalda oshno bo‘lish imkonini berdi. Ikkala tadbir ham Sharq tillari kafedrasi tomonidan yapon va xitoy tili o‘qituvchilarining faol ishtirokida tashkil etildi. Bu tadbirlar madaniyatlararo muloqotni mustahkamlash, talabalarning sharq tillarini o‘rganishga bo‘lgan qiziqishini oshirish hamda Yaponiya va Xitoy an’ana va qadriyatlarini chuqurroq anglash uchun muhim maydon bo‘lib xizmat qildi. Bunday tashabbuslar universitetning xalqaro va madaniy-ta’lim muhitini rivojlantirishga hissa qo‘shadi, talabalarning dunyoqarashini kengaytiradi va JIDUning nafaqat kasbiy bilimlarga, balki yuksak darajadagi madaniyatlararo salohiyatga ega bo‘lgan mutaxassislarni tayyorlash markazi sifatidagi o‘rnini mustahkamlaydi.
Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti hamda Burdur Mehmet Akif Ersoy universiteti (MAKU) o‘rtasida 2024-yilda imzolangan ikki tomonlama hamkorlik shartnomasi doirasida universitetlararo ilmiy-pedagogik aloqalar ko‘lami kengayib bormoqda. Mazkur hamkorlikning amaliy ifodasi sifatida joriy yilning 7-9-may kunlari JIDU vakillari Turkiyaning Burdur shahrida, MAKU mezbonligida o‘tkazilgan nufuzli IV Xalqaro “XXI asr ta'lim tadqiqotlari” konferensiyada JIDU O‘zbek va rus tillari kafedrasi dotsenti v.b., PhD Shaxnoza Xudaykulova hamda Yevropa va turkiy tillar kafedrasi o‘qituvchisi Muborak Madraximova o‘z ma’ruzasi bilan ishtirok etdi. Anjuman doirasida universitetimiz vakillari tomonidan taqdim etilgan axiolingvistika, madaniy diplomatiya va lisoniy qadriyatlarni asrash masalalariga bag‘ishlangan tadqiqot natijalari xalqaro ekspertlar e’tiborini tortdi. Xususan, tadqiqot doirasida til ta’limi jarayonida milliy kodlarning o‘rni hamda ularning globallashuv davridagi lisoniy transformatsiyasi atroflicha tahlil qilindi. Muloqot odobini raqamli makonda saqlab qolish va milliy o‘zlikni asrash bo‘yicha ilgari surilgan innovatsion yondashuvlar xalqaro akademik doiralar vakillarida katta qiziqish uyg‘otdi. Ushbu konseptual xulosalar zamonaviy madaniy diplomatiyada davlatlararo ishonchni mustahkamlovchi muhim vosita sifatida yuqori baholandi. Shuningdek, xizmat safari dasturining mantiqiy davomi sifatida Shaxnoza Xudaykulova MAKU Ta’lim fakulteti 3-kurs talabalari uchun “Til, adabiyot va qadriyatlar uyg‘unligi: madaniy diplomatiyaning yangi bosqichi” mavzusida mahorat darsi o‘tkazdi. Mazkur mashg‘ulot MAKU professori Hakan Ulper bilan yaqin hamkorligida tashkil etildi. Ma’ruzada zamonaviy diplomatiyada tilning roli tobora ortib borayotgani, uning davlatlararo muloqotda o‘zaro ishonchni qaror topturuvchi eng samarali yumshoq kuch vositasi sifatidagi ahamiyati tahlil qilindi. Ushbu ilmiy-pedagogik tashrif doirasida amalga oshirilgan tadbirlar ikki qardosh universitet o‘rtasidagi ko‘p qirrali aloqalarni sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarishga xizmat qiladi. Mazkur xalqaro muloqot nafaqat akademik almashinuv, balki madaniy-ma’rifiy diplomatiyaning amaliy maydoniga aylanib, kelajakda professor-o‘qituvchilarning kasbiy mahoratini oshirish hamda o‘zaro tajriba almashinuvini jadallashtirish uchun keng imkoniyatlar yaratadi. Ayniqsa, umumturkiy madaniy meros va lisoniy qadriyatlarni qiyosiy o‘rganish bo‘yicha qo‘shma ilmiy loyihalar hamda fundamental tadqiqotlarni yo‘lga qo‘yishda muhim hisoblanadi. Bunday tizimli hamkorlik kelajakda har ikki oliy ta’lim muassasasining xalqaro akademik hamjamiyatdagi nufuzini yanada mustahkamlashga va umumiy ilmiy maqsadlar yo‘lida birlashishiga xizmat qiladi.
Joriy yilning 11-may kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ayollar va bolalar huquqlarini himoyasini kuchaytirish hamda ularga nisbatan tazyiq va zo‘ravonlik holatlarining oldini olish bo‘yicha qo‘shimcha tashkiliy-huquqiy chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi 33-son Farmoni mazmun-mohiyatiga bag‘ishlangan targ‘ibot-tashviqot tadbiri bo‘lib o‘tdi. Mazkur tadbir JIDU Xotin-qizlar maslahat kengashi raisi, professor E. Sultanova boshchiligida tashkil etilib, unda Mirzo Ulug‘bek tumani hokimi o‘rinbosari, Oila va xotin-qizlar bo‘limi boshlig‘i Sh. Shakirova, Mirzo Ulug‘bek tumani IIO FMB XPB XKMB katta inspektorlari hamda “Xalqaro munosabatlar” fakulteti koordinatori ishtirok etdi. Tadbirni professor E. Sultanova kirish so‘zi bilan ochib berib, bugungi kunda ayollar va bolalar huquqlarini himoya qilish, ularning manfaatlarini ta’minlash, oilalarda sog‘lom ijtimoiy-ma’naviy muhitni shakllantirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri ekanligini alohida ta’kidladi. Shuningdek, tadbir mehmonlari va mutaxassislar talabalarga tanishtirildi. Tadbir davomida Mirzo Ulug‘bek tumani hokimi o‘rinbosari Sh. Shakirova Prezident Farmonining mazmun-mohiyati, unda belgilangan ustuvor vazifalar hamda ayollar va bolalarni har qanday zo‘ravonlik va tazyiqlardan himoya qilish borasida amalga oshirilayotgan islohotlar haqida batafsil ma’lumot berdi. U o‘z nutqida xotin-qizlarning jamiyatdagi faolligini oshirish, ularning huquqiy savodxonligini mustahkamlash hamda oilalarda sog‘lom muhitni qaror toptirish masalalariga alohida to‘xtalib o‘tdi. Shuningdek, tadbirda huquqiy masalalar yuzasidan F. Jumaniyazova tomonidan talabalarga amaldagi qonunchilikdagi yangiliklar, tazyiq va zo‘ravonlik holatlarida murojaat qilish tartiblari, himoya orderi berish mexanizmlari hamda fuqarolarning huquq va majburiyatlari haqida batafsil tushuntirishlar berildi. Tadbir davomida talabalar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga mutaxassislar tomonidan atroflicha javob oldilar. Ochiq muloqot shaklida o‘tgan uchrashuv yoshlarning huquqiy bilimlarini oshirish, ularda zo‘ravonlikka nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish hamda gender tenglik tamoyillarini keng targ‘ib qilishda muhim ahamiyat kasb etdi.
Joriy yilning 08-may kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida an’anaviy “Ochiq eshiklar kuni” bo‘lib o‘tdi. Ushbu tadbir abituriyentlar va ularning ota-onalari uchun universitet bilan yaqindan tanishish, ta’lim dasturlari, qabul shartlari va talabalar hayoti bilan tanishish uchun ajoyib imkoniyat bo‘ldi. Tadbirda 1200 nafardan ortiq abituriyent, shuningdek, ularning ota-onalari va ta’lim muassasalari vakillari ishtirok etdi. “Ochiq eshiklar kuni”da Toshkent shahri, Toshkent viloyati hamda respublikaning boshqa hududlaridan kelgan 60 dan ortiq umumta’lim maktablari, shuningdek, 17 ta akademik litsey o‘quvchilari qatnashdi. Tadbir davomida universitet faoliyati, uning tuzilishi, shartlari, o'quv rejasi, erishilgan yutuqlar va istiqbolli rejalar haqida ma'lumot berildi. Fakultet dekanlari ta'lim dasturlari, o'qitish xususiyatlari va bitiruvchilarni ish bilan ta'minlash istiqbollari haqida gapirib berishdi. Shuningdek, ular bo'lajak talabalarni qiziqtirgan barcha savollarga javob berishdi. So‘ngra JIDU mehmonlari universitet hududi bo'ylab ekskursiya qilishdi, o'quv binolari, auditoriyalarni ko'zdan kechirishdi, kutubxona va sport majmuasiga tashrif buyurishdi. “Ochiq eshiklar kuni” universitetning bo‘lajak abituriyentlar, ularning ota-onalari va ta’lim muassasalari vakillari bilan bevosita muloqot qilishida muhim platforma bo‘ldi. Tadbir yoshlarning JIDUda ta’lim olish imkoniyatlari haqidagi xabardorligini oshirish, xalqaro munosabatlar, diplomatiya, jahon iqtisodiyoti, huquq va siyosiy fanlar yo‘nalishlariga bo‘lgan qiziqishini kuchaytirish, shuningdek, universitetning respublika maktablari, kollej va litseylari bilan hamkorligini yanada rivojlantirishga xizmat qildi.
Joriy yilning 7-may kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetda “9-may – Xotira va qadrlash kuni” munosabati bilan “Xotira mangu” nomli ma’naviy-ma’rifiy tadbir yuqori saviyada tashkil etildi. Tadbirdan ko‘zlangan asosiy maqsad – yurt ozodligi va xalq tinchligi yo‘lida jon fido qilgan ajdodlar xotirasini yod etish, urush va mehnat faxriylariga hurmat-ehtirom ko‘rsatish, shuningdek, yosh avlod qalbida vatanparvarlik, millatga sadoqat va milliy qadriyatlarga hurmat tuyg‘ularini yanada mustahkamlashdan iborat bo‘ldi. Mazkur tadbirda O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi vakillari, Mirzo Ulug‘bek tuman Nuroniylar kengashi a’zolari, urush va mehnat faxriylari, professor-o‘qituvchilar hamda talabalar ishtirok etdilar. Tadbirni universitet Yoshlar masalalari va maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha birinchi prorektor O.Yusufjonov ochib berdi. U o‘z nutqida “Xotira va qadrlash kuni”ning mazmun-mohiyati haqida to‘xtalib, xalqimiz azal-azaldan inson qadrini ulug‘lab kelganini, ayniqsa, Vatan himoyasi yo‘lida xizmat qilgan insonlarga yuksak ehtirom ko‘rsatish milliy qadriyatlarimizning ajralmas qismi ekanini ta’kidladi. Shuningdek, yurtimizda keksalarni e’zozlash, ularning hayotiy tajribasidan unumli foydalanish va yoshlar tarbiyasida faxriylarning o‘rni beqiyos ekani alohida qayd etildi. Tadbir davomida so‘zga chiqqan mehmonlar xotira va qadrlash tushunchasining ma’naviy ahamiyati, tinchlikning qadri hamda yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash borasida fikr-mulohazalar bildirdilar. Faxriylar o‘z hayot yo‘llari, mehnat faoliyati va yurt taraqqiyoti yo‘lidagi xizmatlari haqida so‘zlab, bugungi yoshlarni bilimli, vatanparvar va mas’uliyatli bo‘lishga chaqirdilar. Tadbirning badiiy qismi ham ishtirokchilarda katta taassurot qoldirdi. Talabalar tomonidan Vatan, tinchlik va jasorat mavzusidagi she’rlar ifodali o‘qildi, musiqiy chiqishlar va sahna ko‘rinishlari namoyish etildi. Ayniqsa, urush yillaridagi matonat va fidoyilikni aks ettiruvchi chiqishlar yig‘ilganlar qalbida chuqur taassurot uyg‘otdi. Tadbir yakunida faxriylarga universitet rahbariyati tomonidan esdalik sovg‘alari va tashakkurnomalar topshirildi. Barcha ishtirokchilar ushbu ma’naviy-ma’rifiy tadbir orqali xalqimiz tarixi, ajdodlar jasorati va tinchlik qadrini yana bir bor his etdilar. “Xotira mangu” tadbiri barchada yuksak ma’naviy ruh va unutilmas taassurot qoldirdi.
“Inson qadrini yuksaltirishda Vatanga bo‘lgan g‘urur tuyg‘usini tarbiyalash muhim omillardan biridir”. Mazkur g‘oya asosida Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti huzuridagi Xotin-qizlar masalalari bo‘yicha maslahat kengashi (XQMK) tashabbusi bilan “Xotira va qadrlash kuni” munosabati bilan ma’naviy-ma’rifiy ahamiyatga ega tadbir tashkil etildi. Mazkur tashrifda XQMK raisi, professor E.Sultanova, “Xalqaro munosabatlar” fakulteti koordinatori M.Abduraxmanova hamda “Lider qizlar” faollari ishtirok etdilar. Talabalar va magistrantlar Respublika Bojxona qo‘mitasi faoliyati bilan yaqindan tanishish imkoniyatiga ega bo‘ldilar. Tashrif davomida qo‘mitaning davlat xavfsizligini ta’minlash, iqtisodiy manfaatlarni himoya qilish, noqonuniy harakatlarning oldini olish borasidagi serqirra faoliyati haqida batafsil ma’lumotlar berildi. Talabalar bojxona tizimining zamonaviy ishlash mexanizmlari, xalqaro hamkorlik yo‘nalishlari hamda innovatsion yondashuvlari bilan tanishdilar. Ushbu uchrashuv talaba-yoshlarning qalbida Vatanga sadoqat, milliy manfaatlarga hurmat va davlat xizmatiga nisbatan yuksak mas’uliyat tuyg‘ularini yanada mustahkamladi. Ayniqsa, mamlakat tinchligi va barqarorligini kechayu kunduz himoya qilayotgan tizim vakillariga nisbatan chuqur minnatdorlik hissi bildirildi. Bo‘lajak diplomat yoshlar o‘z navbatida mamlakat ravnaqi yo‘lida munosib hissa qo‘shishga tayyor ekanliklarini, bu esa ular uchun nafaqat kasbiy, balki umuminsaniy burch ekanini alohida ta’kidladilar. Mazkur tashrif yoshlar ongida vatanparvarlik, fidoyilik va fuqarolik mas’uliyati kabi muhim qadriyatlarni shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etdi.
Bugungi globallashuv va axborot oqimi keskin jadallashgan davrda yoshlarning nafaqat intellektual salohiyatini rivojlantirish, balki ularning ma’naviy dunyosi va psixologik barqarorligini mustahkamlash ham davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida talaba-yoshlarning ma’naviy kamoloti, ruhiy barqarorligi hamda shaxsiy rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash maqsadida “Ma’naviy-psixologik yuksalish haftaligi” doirasida qator seminar-treninglar tashkil etildi. Haftalikning markaziy tadbiri sifatida “Ma’naviy-psixologik yuksalish — kelajak muvaffaqiyatining muhim omili” mavzusidagi seminar universitet psixologi N. Norova hamda kurs koordinatorlari hamkorligida o‘tkazildi. Tadbir davomida “Xavfsiz va sog‘lom muhitda ma’naviy yuksalish — yangi imkoniyatlar sari yo‘l” tamoyili asosida talaba shaxsining ma’naviy yetukligi, ruhiy barqarorligi va hayotiy muvaffaqiyatlari o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik tahliliy hamda interaktiv usullar orqali yoritib berildi. Seminar jarayonida psixolog N. Norova tomonidan yoshlarning atrof-muhitda sodir bo‘layotgan voqea-hodisalarni yuksak ma’naviy-axloqiy mezonlar asosida baholashi, har qanday vaziyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarishi va doimo ogoh bo‘lishi zarurligi ta’kidlandi. Shuningdek, shaxsning ma’naviy immuniteti va ichki yuksalishga bo‘lgan intilishi qanchalik mustahkam bo‘lsa, u tashqi salbiy ta’sirlarga hamda stressli vaziyatlarga nisbatan shunchalik bardoshli bo‘lishi qayd etildi. Treninglarning amaliy qismida talabalar bilan quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha mashg‘ulotlar olib borildi: - Emotsional barqarorlik va ichki muvozanatni shakllantirish; - Stressli vaziyatlarda agressiyani boshqarish va konstruktiv yondashuvni rivojlantirish; - Qat’iyatlilik, liderlik hamda o‘ziga bo‘lgan ishonchni mustahkamlash; - Ruhiy yuksalish va shaxsiy rivojlanishga xizmat qiluvchi psixologik texnikalarni amaliy qo‘llash. Interaktiv mashqlar davomida talabalar o‘zlaridagi yashirin salohiyatni namoyon etish, emotsional holatni boshqarish hamda jamoada sog‘lom ijtimoiy munosabatlarni shakllantirish bo‘yicha zarur ko‘nikmalarga ega bo‘ldilar. Kurs koordinatorlari tomonidan esa haftalik davomida talabalarning faolligi va ma’naviy-psixologik holati muntazam monitoring qilib borildi. Tadbir yakunida ma’naviy va psixologik jihatdan yetuk, mustaqil fikrlaydigan hamda yuksak mas’uliyat hissiga ega yoshlar jamiyat taraqqiyotining muhim tayanchi ekani alohida ta’kidlandi. Universitet rahbariyati hamda psixologik xizmat bo‘limi tomonidan bu kabi ma’rifiy va amaliy tadbirlarni kelgusida ham tizimli ravishda davom ettirish rejalashtirilgani bildirildi.
Joriy yilning 8-may sanasida “Xalqaro munosabatlar” fakulteti talabalari hamda “Siyosatshunoslik” kafedrasi o‘qituvchilari tomonidan Xotira va qadrlash kuni munosabati bilan “Qatag‘on qurbonlari muzeyi”ga tashrif amalga oshirildi. Tashrifdan ko‘zlangan asosiy maqsad qatag‘onchilik siyosatining qurbonlari hamda mustaqillik va adolat tantanasi uchun kurashgan fidoiy ota-bobolarimizning xotirasini yod etish, ularning hayoti va faoliyatini yanada chuqurroq oʻrganishdan iborat bo‘ldi. Tashrif davomida talabalar muzeyning 10 ta bo‘limida aks etgan mustabid tuzum davridagi ommaviy qatag‘onlar tufayli qurbon bo‘lgan, insonlik sha’ni, qadr-qimmati toptalgan vatandoshlarimizning hurmati va xotirasini joyiga qo‘yish, yosh avlodning Vatanga muhabbat, sadoqat tuyg‘ularini kuchaytirishga qaratilgan hujjat va turli eksponatlar bilan yaqindan tanishishdi. Shuningdek, ekskursiya davomida mutaxassislar tomonidan qatag‘onchilik siyosatining paydo bo‘lishi sabablari va oqibatlari haqida batafsil tarixiy ma’lumotlar berildi. Mazkur tashrif talabalarning dunyoqarashini kengaytirish, ota-bobolarimiz xotiriasiga hurmatni yanada mustahkamlash hamda xalqaro munosabatlar sohasidagi bilimlarini chuqurlashtirishda muhim ahamiyat kasb etdi.
