Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida Xotin-qizlar masalalari maslahat kengashi tashabbusi bilan “Jamiyatda saqlanib qolayotgan oilaviy stereotiplarni bartaraf etishning dolzarb masalalari” mavzusida tadbir tashkil etildi. Tadbirni JIDU Xotin-qizlar masalalari maslahat kengashi raisi, professor E.Sultanova ochib berdi. O‘z nutqida u davlatimiz rahbari tomonidan xotin-qizlarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, ularning jamiyatdagi o‘rni va nufuzini oshirish, ta’lim olishi hamda o‘z salohiyatini to‘liq namoyon etishi uchun keng imkoniyatlar yaratilayotganini alohida ta’kidladi. Shuningdek, jamiyatda uchrab turadigan eskirgan oilaviy qarashlarni qayta ko‘rib chiqish, oilada o‘zaro hurmat va teng munosabatlarni qaror toptirish hamda talaba qizlarning ongli fuqarolik pozitsiyasini shakllantirish muhimligiga to‘xtalib o‘tdi. Tadbirda mehmon sifatida Mirzo Ulug‘bek tumani hokimi o‘rinbosari Sh.Shakirova hamda oilaviy psixolog Barnoxon Karimova ishtirok etdi. Mehmonlar oilaviy munosabatlardagi stereotiplarning kelib chiqish sabablari, ularning shaxs va jamiyat rivojiga ta’siri hamda ularni bartaraf etish yo‘llari haqida o‘z fikr va tajribalari bilan o‘rtoqlashdilar. Tadbir dasturini universitetning iqtidorli talaba qizlari o‘z chiqishlari bilan boyitib, uchrashuvga o‘ziga xos ruh bag‘ishladilar. Shuningdek, uchrashuv doirasida Lider Qizlar Klubi faoliyati birinchi bosqich talabalariga taqdim etildi. Talabalar klubning maqsad va vazifalari, asosiy faoliyat yo‘nalishlari hamda qizlarning liderlik salohiyatini rivojlantirishga qaratilgan loyihalari bilan yaqindan tanishdilar. Tadbir ochiq muloqot va samimiy ruhda o‘tib, ishtirokchilarda katta qiziqish uyg‘otdi. Bunday uchrashuvlar talaba-yoshlarning dunyoqarashini kengaytirish, jamiyatdagi dolzarb muammolarga tanqidiy nazar bilan qarash hamda faol hayotiy pozitsiyani shakllantirishga xizmat qiladi.
Oliy Majlis Senati Raisining birinchi oʻrinbosari, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti rektori Sodiq Safoyev Belgiya Qirolligining Oʻzbekistondagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Matias Kende bilan uchrashuv oʻtkazdi. Suhbat chogʻida Oʻzbekiston va Belgiya oʻrtasidagi munosabatlarning bugungi holati hamda parlamentlararo hamkorlikni yanada rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi. Erishilgan kelishuvlarning oʻz vaqtida va sifatli ijrosini taʼminlashda parlamentlarning oʻrni muhim ekani alohida qayd etildi. Parlamentlararo munosabatlarni kengaytirish, hamkorlik boʻyicha guruhlar va parlament qoʻmitalari oʻrtasidagi aloqalarni faollashtirish masalalariga eʼtibor qaratildi. Uchrashuvda savdo-iqtisodiy va investitsiyaviy hamkorlikni faollashtirish masalalariga alohida eʼtibor qaratildi. Xususan, Belgiya kompaniyalarining Oʻzbekiston bozoridagi ishtirokini kengaytirish, texnologiyalar transferi va mutaxassislar tayyorlashni nazarda tutuvchi sanoat kooperatsiyasini rivojlantirish muhimligi qayd etildi. Shuningdek, ikki davlatning oliy taʼlim muassasalari oʻrtasidagi hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari ham muhokama qilindi. Xususan, Oʻzbekiston va Belgiya universitetlari oʻrtasida qoʻshma taʼlim dasturlarini yoʻlga qoʻyish, professor-oʻqituvchilar va talabalar almashinuvini rivojlantirish, shuningdek, ilmiy-tadqiqot yoʻnalishlarida hamkorlikni kuchaytirish istiqbollari qayd etildi.
O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida yoshlar hamda jamoatchilik vakillarining siyosiy partiya faollari ishtirokidagi uchrashuv bo‘lib o‘tdi. “Yagona Vatan, yagona xalq bo‘lib, yangi hayot va kelajak bunyod etamiz!” shiori ostida tashkil etilgan tadbirda mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, demokratik jarayonlarni izchil davom ettirish, fuqarolik jamiyatini rivojlantirish, shuningdek, yoshlarning jamiyat hayotidagi faolligini yanada oshirish masalalari muhokama qilindi. Uchrashuv davomida yoshlarning siyosiy-huquqiy bilimlarini yuksaltirish, fuqarolik pozitsiyasini mustahkamlash, ularning ijtimoiy jarayonlardagi faol ishtirokini ta’minlash hamda tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Tadbirda faxriy mehmon sifatida Xalq deputatlari Mirzo Ulug‘bek tuman Kengashi deputati, O‘zbekiston Xalq demokratik partiyasi Mirzo Ulug‘bek tuman Kengashi raisi Qurbonova Shohzoda Nashpanovna ishtirok etdi. Muloqot jarayonida mamlakat taraqqiyotida ilm-fan, ta’lim va yoshlarning o‘rni, zamonaviy bilim hamda ko‘nikmalarga ega avlodni tarbiyalash, shuningdek, yoshlarning jamiyat va davlat boshqaruvidagi ishtirokini kengaytirish masalalari yuzasidan fikr va mulohazalar bildirildi. Ta’kidlanganidek, bugungi kunda yurtimizning barqaror taraqqiyoti va munosib kelajagini ta’minlashda bilimli, tashabbuskor, vatanparvar va faol yoshlarning o‘rni beqiyosdir. Shu bois ularning intellektual va ijtimoiy salohiyatini ro‘yobga chiqarish, mamlakat hayotidagi muhim jarayonlarga keng jalb etish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Tadbir yakunida bunday ochiq va mazmunli uchrashuvlar yoshlarning siyosiy-huquqiy madaniyatini yuksaltirish, fuqarolik mas’uliyatini oshirish hamda ularni jamiyat hayotida yanada faol ishtirok etishga rag‘batlantirishda muhim ahamiyat kasb etishi alohida ta’kidlandi.
Joriy yilning 15-sentabr kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetiga Germaniya Federativ Respublikasi Bundestagi deputatlari Peter Felser va Dr. Christoph Birghan tashrif buyurdilar. Tashrif doirasida nemis parlamenti vakillari JIDU talabalari bilan uchrashib, xalqaro munosabatlar, parlament diplomatiyasi, O‘zbekiston va Germaniya o‘rtasidagi aloqalar, shuningdek, zamonaviy siyosiy jarayonlar yuzasidan fikr almashdilar. Ochiq muloqot shaklida o‘tgan uchrashuv davomida talabalar mehmonlarga o‘zlarini qiziqtirgan savollar bilan murojaat qilib, parlament faoliyati, xalqaro hamkorlik va siyosiy jarayonlarga oid masalalar yuzasidan bevosita suhbatlashish imkoniga ega bo‘ldilar. Muloqot davomida yoshlarning xalqaro siyosatga bo‘lgan qiziqishi, zamonaviy diplomatiyaning o‘ziga xos jihatlari hamda parlamentlararo hamkorlikning ahamiyati haqida fikrlar bildirildi. Mazkur uchrashuv JIDU talabalari uchun xalqaro siyosat va parlament diplomatiyasi bo‘yicha amaliy tajriba bilan tanishish, xorijiy parlament vakillari bilan bevosita muloqot qilish hamda zamonaviy siyosiy jarayonlarga oid qarashlarini boyitish uchun muhim imkoniyat bo‘ldi. Bunday uchrashuvlar talabalarning xalqaro maydondagi jarayonlarni chuqurroq anglashiga, professional dunyoqarashini kengaytirishiga va kelgusidagi diplomatik faoliyatiga zarur bo‘lgan amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishga xizmat qiladi.
Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Xalqaro huquq fakulteti professor-o‘qituvchilarining yaqinda chop etilgan bir qator ilmiy maqolalarida bugungi kunning dolzarb masalalari – algoritmik boshqaruvning rivojlanishi, institutsional korrupsiyaning saqlanib qolishi hamda shartnomalarni talqin qilishdagi murakkabliklar tahlil qilingani. Sun’iy intellektdan tortib iqtisodiyotigacha bo‘lgan turli mavzularni qamrab olgan ushbu tadqiqotlarni yagona muhim g‘oya birlashtiradi: zamonaviy huquq o‘z samaradorligini saqlab qolish uchun qat’iy formal yondashuvlardan voz kechib, moslashuvchan va aniq holatlarga asoslangan yondashuvlarni qo‘llashi lozim. Professor Nugman Nugmanov va o‘qituvchi Venera Sayfullayeva o‘zlarining “Axborot xavfsizligi sohasida sun’iy intellektni huquqiy tartibga solishning zamonaviy yondashuvlari” nomli maqolasida sun’iy intellektni tartibga solish bo‘yicha yagona xalqaro yondashuv mavjud emasligini ta’kidlaydi. Yevropa Ittifoqi, AQSh va Xitoy turli va bir-biridan farq qiluvchi modellarni taklif etmoqda. Shu bois mualliflar O‘zbekiston tayyor xorijiy modelni qabul qilish o‘rniga, axborotlashtirish, shaxsiy ma’lumotlar va mualliflik huquqi sohasidagi milliy qonunchilikni takomillashtirish orqali ilmiy asoslangan o‘z milliy tizimini ishlab chiqishi zarurligini qayd etadilar. Professor Asema Beishembek Kyzy va hammualliflarning, jumladan dotsent Zarina Israilova ishtirokidagi “Davlat boshqaruvida korrupsion tarmoqlarning faoliyatini tahlil qilish: korrupsiyaga qarshi kurashning zamonaviy siyosiy-huquqiy usullari” nomli maqolasida korrupsiya tizimli tarmoq sifatida saqlanib qolayotgani tahlil qilinadi. Tadqiqotda qonunchilikning mavjudligiga qaramay, siyosiy bosim va boshqa omillar sababli huquqni qo‘llash mexanizmlarida muammolar mavjudligi qayd etiladi. Raqamlashtirish, xususan, “Tunduk” elektron portali, mayda korrupsiya holatlarini kamaytirishga xizmat qilgani ta’kidlanib, korrupsion tarmoqlarni bartaraf etish uchun mustaqil institutlar faoliyatini kuchaytirish va texnologik shaffoflikni ta’minlash zarurligi ilgari suriladi. O‘qituvchi Qobiljon Nosirov “Zamonaviy Buyuk Britaniya shartnoma huquqida Parol Evidence Rule: eskirgan doktrinami yoki amaldagi tamoyil?” nomli maqolasida ushbu qoida eskirgan, degan qarashlarga qaramay, hanuz muhim ahamiyatga ega ekanligini asoslaydi. Muallifning fikricha, mazkur qoida mutlaq taqiqdan kuchli, biroq rad etilishi mumkin bo‘lgan prezumpsiyaga aylangan. U norasmiy muzokaralarning aniq yozma shartnoma shartlarini o‘zgartirib yuborishining oldini oladi, zamonaviy “Entire Agreement Clauses” esa ushbu tamoyilni mustahkamlab, tijorat munosabatlarida huquqiy aniqlikni ta’minlashga xizmat qiladi. Shuningdek, Professor Bahodir Hamroqulov “Raqamli mehnat platformalarida algoritmik boshqaruv sharoitida ishchilarning mehnat-huquqiy maqomini belgilash” nomli maqolasida xodimning huquqiy maqomi shartnoma nomiga emas, balki amalda mavjud bo‘lgan nazorat darajasiga qarab belgilanishi lozimligini ta’kidlaydi. Algoritmlar tobora ko‘proq vazifalarni taqsimlash, reytinglarni belgilash va foydalanuvchilarni platformadan chetlashtirish kabi ish beruvchiga xos funksiyalarni bajarmoqda. Muallif O‘zbekiston uchun ikki bosqichli modelni taklif etadi: barcha platforma ishchilari uchun asosiy huquqiy kafolatlarni ta’minlash va algoritmik nazorat mavjudligi isbotlangan hollarda ularning mehnat munosabatlari doirasidagi maqomini qayta belgilash. Ushbu to‘rtta tadqiqotni JIDU huquqshunos olimlari orasidagi muhim umumiy qarash birlashtiradi: qat’iy va faqat formal yondashuvlarga asoslangan huquqiy tafakkur davri ortda qolmoqda. Ularning tadqiqotlaridagi asosiy tamoyil – huquqiy tartibga solishda muayyan holat va sharoitlarni inobatga olishdir. Sun’iy intellektni tartibga solish, korrupsiyaga qarshi kurashish, shartnomalarni talqin qilish yoki raqamli platformalarda ishlovchi xodimlarning huquqlarini himoya qilish masalalarida JIDU Xalqaro huquq fakulteti olimlari aniq holatlarga asoslangan, texnologik o‘zgarishlarga moslasha oladigan va institutsional voqelikni hisobga oluvchi huquqiy tizimlarni rivojlantirish zarurligini ta’kidlaydi.
Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida yangi o‘quv yili yangi maqsadlar, yangi rejalar va yangi imkoniyatlar bilan boshlandi. Yuqori bosqich talabalari universitetga qaytib, o‘quv yilining ilk kunlarini ko‘tarinki kayfiyat va samimiy muhitda boshlamoqdalar. Oldinda ularni yangi bilimlar, qiziqarli loyihalar, muhim uchrashuvlar va katta marralar kutmoqda. Tez orada universitetimiz safini to‘ldiradigan 1-bosqich talabalarini ham yangi muhit, yangi tanishuvlar va talabalik hayotining unutilmas ilk sahifalari qarshi oladi.Barcha talabalarimizga yangi o‘quv yilida kuch-g‘ayrat, ilhom, yuqori natijalar va o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlariga erishishni tilaymiz. Yangi o‘quv yili — yangi imkoniyatlar sari yangi qadam!
Yangi o‘quv yilining boshlanishi munosabati bilan Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Yoshlar masalalari va ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha birinchi prorektori Oydin Sultonaliyevna Mannopova universitetning kurs koordinatorlari bilan uchrashuv o‘tkazdi. Uchrashuv davomida yangi o‘quv yilida talabalar bilan ishlash tizimini yanada takomillashtirish, ularning o‘qish jarayoniga moslashuvi, ijtimoiy-maishiy sharoitlarini o‘rganish hamda mavjud muammolarini o‘z vaqtida aniqlash masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Kurs koordinatorlarining asosiy vazifalaridan biri — talabalar bilan muntazam muloqot olib borish, ularning holidan xabar olish va muammolarini o‘rganish ekani ta’kidlandi. Jumladan, talabalar turar joyida istiqomat qilayotgan talabalar bilan muntazam suhbatlar o‘tkazish, ularning yashash sharoitini o‘rganish, muammoli masalalarni aniqlash va tegishli mas’ullarga yetkazish bo‘yicha vazifalar belgilandi.Shuningdek, ijarada yashayotgan talabalar holidan xabar olish, ularning yashash sharoiti, xavfsizligi va ijtimoiy muhitini o‘rganib borish, zarur hollarda amaliy ko‘mak ko‘rsatish hamda ota-onalar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalariga ham e’tibor qaratildi. Uchrashuvda talabalar bilan ishlashda muntazam monitoring, individual yondashuv va tezkor muloqotni yo‘lga qo‘yish, talabalar murojaatlarini e’tiborsiz qoldirmaslik, aniqlangan muammolarni o‘z vaqtida tegishli bo‘linmalar bilan hamkorlikda hal etish zarurligi qayd etildi. Shuningdek, kurs koordinatorlariga o‘quv yili davomida talabalarni ta’lim jarayoni, universitetning ijtimoiy va ma’naviy-ma’rifiy hayotiga faol jalb etish, ularning tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash hamda talabalarning universitet jamoasiga moslashuvini ta’minlash bo‘yicha tegishli tavsiyalar berildi. Uchrashuv yakunida yangi o‘quv yilida talabalar bilan ishlash samaradorligini oshirish, ularning manfaatlarini himoya qilish va har bir talabaning muammosiga o‘z vaqtida e’tibor qaratish bo‘yicha ustuvor vazifalar belgilab olindi.
Oliy Majlis Senati Raisining birinchi oʻrinbosari, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Sodiq Safoyev Germaniya Bundestagi deputatlari Peter Felzer va Kristof Birgxan bilan uchrashuv oʻtkazdi. Suhbat chogʻida Oʻzbekiston va Germaniya oʻrtasidagi koʻp qirrali munosabatlarning bugungi holati va istiqbollari muhokama qilindi. Taʼkidlanganidek, parlamentlararo muloqot ikki mamlakat oʻrtasidagi munosabatlarni mustahkamlash, yangi tashabbuslarni ilgari surish hamda qoʻshma loyihalarni amalga oshirishda muhim oʻrin tutadi. Germaniya va Markaziy Osiyo davlatlari oʻrtasida hamkorlikni yanada kengaytirish, shuningdek, ilmiy-tadqiqot va taʼlim sohalaridagi aloqalarni mustahkamlash masalalari yuzasidan fikr almashildi. Germaniya parlamenti aʼzolari Oʻzbekiston Markaziy Osiyoning markazida joylashgan, ulkan iqtisodiy va inson salohiyatiga ega davlat sifatida mintaqada muhim oʻrin tutishini taʼkidladi. Shuningdek, Germaniya Oʻzbekiston bilan uzoq muddatli va oʻzaro manfaatli hamkorlikni yanada rivojlantirishdan manfaatdor ekani qayd etildi. Muloqot yakunida tomonlarning belgilangan ustuvor yoʻnalishlar boʻyicha amaliy hamkorlikni kengaytirish va muntazam aloqalarni davom ettirishga tayyor ekani bildirildi.
